Omsnoeringsapparaat kiezen: manueel, op accu of voor staalband?

Handen in werkhandschoenen spannen met een accu-omsnoeringsapparaat groene PET-band rond gestapelde dozen op een pallet
Een accu-omsnoeringsapparaat spant en last PET-band in één beweging

U kiest een omsnoeringsapparaat op drie punten: de band die u gebruikt (PP, PET, textiel of staal), de breedte en dikte van die band, en hoeveel banden u per dag legt. Een manuele spanner met gespen of sluitzegels volstaat voor een paar colli per dag. Een accu-omsnoeringsapparaat spant en last in één beweging, zonder gesp; volgens de productgegevens van de Helios H-45L duurt een cyclus minder dan drie seconden. Staalband vraagt eigen gereedschap, en PET-band is vaak een alternatief. Omsnoert u dagelijks meer dan een tiental volledige pallets, dan is een verrijdbare omsnoeringsmachine meestal de betere keuze.

Welk omsnoeringsapparaat past bij welke situatie?

Een omsnoeringsapparaat is handgereedschap dat een omsnoeringsband rond een lading spant en sluit. Anders dan bij een omsnoeringsmachine leidt de operator de band zelf rond de lading. Welk apparaat u nodig hebt, volgt uit uw band, uw lading en uw volume. De tabel vat de keuze samen, de rest van dit artikel legt uit waarom.

Uw situatie Geschikt apparaat Waarom
Enkele colli of pallets per dag, wisselende werkplekManuele spanner met gespen of sluitzegelsGeen accu nodig, eenvoudig in gebruik
Dagelijks pallets of bundels met PP- of PET-bandAccu-omsnoeringsapparaat met wrijvingslasSpannen en lassen in één cyclus, constante spanning
Zware, stijve lading met brede band (16 tot 19 mm)Accu-apparaat met spankracht tot 400 kgMeer spankracht en een groter bereik in banddikte
Zware lading, manueel, met geweven textielbandSpanner voor koordomsnoering met metalen gespenTextielband wordt met gespen gesloten, niet gelast
U gebruikt nu staalbandStaalbandgereedschap, of de overstap naar PET-band bekijkenKunststofapparaten zijn niet gemaakt voor staal
Meer dan ongeveer tien volledige pallets per dagVerrijdbare omsnoeringsmachineHet bukken onder de pallet verdwijnt

Welke omsnoeringsband gebruikt u: PP, PET, textiel of staal?

Kies eerst de band, want de band bepaalt welk apparaat u nodig hebt. Elk apparaat is gemaakt voor een bepaald bandtype en een bepaald bereik in breedte en dikte.

Band Eigenschappen Typisch gebruik Sluiten
PP-band (polypropyleen)Elastisch, schokabsorberend, behoudt zijn vormDozen, lichte tot middelzware palletsGesp of sluitzegel, of wrijvingslas
PET-band (polyester)Zeer sterk, rek van 12 tot 14 procent, water-, temperatuur- en UV-bestendig, roest nietZware ladingen op palletsWrijvingslas, of gesp of zegel
Textielband (geweven polyester)Licht, breedte 13 tot 40 mm, breuklast tot 4.000 daNZware ladingen, manueel omsnoerdMetalen gesp met een spanner
StaalbandZeer hoge treksterkte, rekt nauwelijksZware toepassingen zoals staalrollen, metaalbundels en bakstenenStaalzegel met staalbandgereedschap

PET-band is sterk en vangt schokken op, maar ook kunststofband verliest na verloop van tijd spanning. De Europese richtsnoeren voor ladingzekering van de Europese Commissie (2014) noemen dat het belangrijkste nadeel van PP-, PET- en PE-band, en vragen om de band daarom heel goed aan te spannen. Een apparaat dat elke band met dezelfde ingestelde spanning sluit, helpt daarbij.

Manuele spanner of accu-omsnoeringsapparaat: wat is het verschil?

Een manuele spanner is eenvoudig en heeft geen accu nodig, maar elke band vraagt meer handelingen: spannen met de hendel, een gesp of zegel plaatsen en dichtknijpen. Een accu-omsnoeringsapparaat doet spannen en sluiten in één cyclus, met dezelfde spanning bij elke band.

Een wrijvingslas (ook thermo-frictielas) verbindt de twee bandeinden door ze onder druk snel tegen elkaar te laten wrijven tot ze aan elkaar smelten. Er is geen gesp of zegel nodig, wat materiaal en handelingen uitspaart.

De vier accu-apparaten uit het gamma van manuele en accu-omsnoeringsapparaten van Karopack naast elkaar, volgens de productgegevens:

Apparaat Bandbreedte Banddikte Spankracht Gewicht met accu
Helios H-45L9, 11 tot 13 of 15 tot 16 mm (per versie)PP 0,55 tot 1,05 mm, PET 0,50 tot 1,05 mmtot 250 kg4,4 kg
H-46A11 tot 13 of 15 tot 16 mmPP 0,6 tot 1,05 mm, PET 0,50 tot 1,05 mm40 tot 250 kg4,3 kg
H-46B15 tot 16 of 19 mmPP 0,75 tot 1,30 mm, PET 0,60 tot 1,30 mm40 tot 400 kg4,4 kg
Zapak PZ-916 / PZ-161912 tot 16 mm / 16 tot 19 mmniet vermeld250 tot 400 kg3,5 kg

Alle vier verwerken PP- en PET-band met een wrijvingslas, op een Li-Ion-accu van 18 V. De H-45L spant en last in een automatische modus met één knop. De H-46 heeft een aanraakscherm en hoeft volgens de fabrikant niet aangepast te worden voor andere banddiktes.

Een manuele spanner zoals de H-23 is gemaakt voor PET- en zware PP-band van 12 tot 19 mm breed. Voor textielband zijn er spanners voor koordomsnoering: de H-25 voor 9 tot 25 mm bij middelzware toepassingen, de H-26 voor 25 tot 40 mm bij zware toepassingen.

Hoe kiest u bandbreedte, banddikte en spankracht?

Kies de bandbreedte en -dikte op het gewicht en de stijfheid van uw lading, en kies dan een apparaat dat precies dat bereik aankan. Elk apparaat is gebouwd voor een vast bereik in breedte en dikte: valt uw band daarbuiten, dan is het apparaat er niet voor gemaakt.

De Europese norm EN 13891, een gids voor de keuze en het gebruik van omsnoeringsband, noemt drie criteria om de band te kiezen: treksterkte en rek, hoe goed de band de vorm van de lading volgt, en de weerstand tegen aantasting. Voor de band zelf bestaan aparte normen: EN 13394 voor niet-metalen omsnoeringsband en EN 13246 voor staalband.

De fabrikant van de H-46 maakt zelf het onderscheid: de H-46A is licht en universeel toepasbaar, de H-46B is bedoeld voor de zware industrie. Dat geeft drie vuistregels:

  • Lichte tot middelzware ladingen: een band van 11 tot 13 mm of 15 tot 16 mm met een spankracht tot 250 kg, zoals bij de H-45L en de H-46A.
  • Zware, stijve ladingen: een band van 16 tot 19 mm en een apparaat tot 400 kg, zoals de H-46B of de Zapak PZ-1619.
  • Wisselende ladingen: kies een apparaat met instelbare spanning, zodat u zachte dozen niet indrukt en zware ladingen toch strak zitten.

Meer spankracht is niet altijd beter. Bij kartonnen dozen kan een te strakke band de randen indeuken. De Europese richtsnoeren voor ladingzekering waarschuwen dat band het product vaak beschadigt, tenzij er gepaste hoekbescherming is. Kartonnen hoekprofielen op de hoeken verdelen de druk van de band.

Omsnoeringsapparaat voor staalband: wanneer nog nodig?

Staalband vraagt eigen spangereedschap en staalzegels. De accu-apparaten en spanners hierboven zijn gemaakt voor kunststof- en textielband, niet voor staal.

Staalband is zeer sterk en rekt nauwelijks. Hij wordt vooral nog gebruikt bij zware toepassingen zoals staalrollen, metaalbundels en bakstenen. Voor veel andere ladingen is PET-band een alternatief: volgens de productgegevens roest hij niet, is hij water-, temperatuur- en UV-bestendig, en vangt hij met een rek van 12 tot 14 procent schokken op tijdens transport.

Staalband vraagt ook meer voorzichtigheid bij het verwijderen. Het Oregon Department of Transportation waarschuwt in een veiligheidsfiche dat gespannen staalband bij het doorknippen kan uitslaan. Het advies: knip bij meerdere banden eerst de verste, blijf uit de zone waarin de band terugslaat en gebruik een bandschaar met lange handgrepen.

Voor staalbandrollen heeft Karopack wel afrollers, zoals de H-84 banddispenser voor kunststof en oscillerend gewikkelde staalband, en de 2800 afroller met steun en balancer voor rollen met een kern van 200 of 400 mm. Twijfelt u of PET-band uw staalband kan vervangen, laat het dan testen op uw eigen lading voor u gereedschap koopt.

Wanneer is een handapparaat niet meer genoeg?

Een handapparaat is niet meer genoeg wanneer het aantal pallets per dag zo hoog wordt dat het bukken het werk bepaalt. Met een handapparaat moet de band nog altijd met de hand onder de pallet door en aan de overkant opgevist worden.

Volgens EU-OSHA, het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk, meldden in 2015 ongeveer drie op de vijf werknemers in de EU klachten aan spieren of gewrichten. Rugpijn (43 procent) en spierpijn in de bovenste ledematen (41 procent) kwamen het vaakst voor.

In België verplicht de codex over het welzijn op het werk (boek VIII) de werkgever om die musculoskeletale risico’s te analyseren, en om het manueel hanteren van lasten waar mogelijk te voorkomen, onder meer met aangepaste arbeidsmiddelen. Uw preventieadviseur vertaalt dat naar uw eigen werkposten.

Als vuistregel begint een mobiele verticale omsnoeringsmachine te renderen vanaf ongeveer tien pallets per dag, zoals we uitleggen in ons artikel over ergonomisch pallets omsnoeren. Een verrijdbare machine zoals de OctaStrap accu-palletomsnoeringsmachine voert de band zelf onder de pallet door. Bandbreedte, type lading en de afstand tussen uw palletplaatsen verschuiven dat omslagpunt.

Zes vragen voor u een omsnoeringsapparaat kiest

Loop deze zes vragen door voor u een apparaat bestelt.

  1. Welke band gebruikt u? PP, PET, textiel of staal. Kan PET-band uw staalband vervangen?
  2. Welke breedte en dikte? Meet uw huidige band en vergelijk met het bereik van het apparaat.
  3. Hoeveel banden per dag, en op hoeveel plaatsen? Eén vaste plek of wisselende werkplekken.
  4. Hoe zwaar en hoe stijf is de lading? Dat bepaalt de spankracht die u nodig hebt.
  5. Wie gebruikt het apparaat, en hoe vaak bukt die? Bij een tiental pallets per dag of meer kijkt u naar een machine.
  6. Wat na de aankoop? Zijn wisselstukken, accu’s en service in België beschikbaar, en kunt u het apparaat eerst testen op uw eigen lading?

Rode vlaggen: een apparaat waarvan het bandbereik niet vermeld staat, geen leverancier in België voor wisselstukken, of een aankoop zonder test op uw eigen pallets.

Veelgestelde vragen over omsnoeringsapparaten

Kan een accu-omsnoeringsapparaat zowel PP- als PET-band verwerken?

Ja, de accu-omsnoeringsapparaten in het gamma van Karopack verwerken allemaal PP- en PET-band. Dat geldt volgens de productgegevens voor de Helios H-45L, de H-46 en de Zapak PZ-916 en PZ-1619. Let wel op het bereik: elk apparaat werkt binnen een vaste bandbreedte en banddikte, en dat bereik verschilt per model en versie.

Hoe zwaar is een accu-omsnoeringsapparaat?

Een accu-omsnoeringsapparaat weegt met accu ongeveer 3,5 tot 4,5 kg. Volgens de productgegevens weegt de Zapak PZ-916 en PZ-1619 3,5 kg, de H-46A 4,3 kg en de Helios H-45L en de H-46B 4,4 kg. Voor wie de hele dag omsnoert, bestaat er een afroller met balancer die het gereedschap tot 15 kg ophangt en zo de arm ontlast.

Hoe knipt u omsnoeringsband veilig door?

Knip omsnoeringsband haaks door met een bandschaar met lange handgrepen, en draag een veiligheidsbril en snijbestendige handschoenen. Dat raadt het Canadese kenniscentrum voor arbeidsveiligheid CCOHS aan, omdat afgeknipt metaal kan wegvliegen. Bij staalband knipt u bij meerdere banden eerst de verste en blijft u uit de zone waarin de band terugslaat. Ook bij kunststofband vragen de Europese richtsnoeren voor ladingzekering voorzichtigheid bij het doorknippen.

Is PET-band sterk genoeg om staalband te vervangen?

PET-band kan staalband voor veel ladingen vervangen, maar niet voor alle. Staalband rekt nauwelijks en blijft de gewone keuze bij zware toepassingen zoals staalrollen en metaalbundels. PET-band is sterk, roest niet en vangt dankzij een rek van 12 tot 14 procent schokken op. Of PET volstaat, hangt af van het gewicht, de vorm en de randen van uw lading. Test het daarom op uw eigen lading voor u overstapt.

Kan ik een omsnoeringsapparaat eerst testen?

Ja, Karopack komt ter plaatse voor een demo of productvoorstelling, zodat uw operatoren testen op uw eigen pallets. Dat is de snelste manier om te zien of de spankracht, de bandbreedte en het gewicht passen bij uw werk, en of een handapparaat volstaat of een machine zich terugbetaalt.

Begin bij de band, niet bij het apparaat

Een omsnoeringsapparaat kiest u op de band, de lading en het volume. Een manuele spanner volstaat voor kleine aantallen, een accu-apparaat met wrijvingslas is de keuze voor dagelijks werk met PP- of PET-band, en staalband vraagt eigen gereedschap of een overstap naar PET. Vanaf een tiental volledige pallets per dag loont een verrijdbare machine. Wilt u weten welk apparaat bij uw lading past? Vraag advies of een demo ter plaatse.

Bronnen